Odprawa pośmiertna — komu przysługuje i ile wynosi w 2026 roku
Odprawa pośmiertna — komu przysługuje i ile wynosi
Odprawa pośmiertna to świadczenie pracownicze, o którym wiele rodzin w ogóle nie wie. Pracodawca nie ma obowiązku informowania o niej z własnej inicjatywy. Tymczasem przy długim stażu pracy kwota może wynieść równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia — i przepaść bezpowrotnie, jeśli nikt o nią nie wystąpi.
Komu przysługuje odprawa pośmiertna
Odprawa pośmiertna wynika z art. 93 Kodeksu pracy. Przysługuje wyłącznie wtedy, gdy pracownik zmarł w trakcie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania zasiłku z ubezpieczenia społecznego po rozwiązaniu umowy. Nie przysługuje, jeśli pracownik przeszedł na emeryturę lub rentę i umowa o pracę była już rozwiązana w chwili śmierci.
Uprawnieni do odbioru:
- małżonek,
- inni członkowie rodziny spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej z ZUS (dzieci, rodzice, dziadkowie — o ile spełniają kryterium dochodu i wieku lub niezdolności do pracy).
Ważne: konkubent, partner życiowy niebędący małżonkiem, rodzeństwo bez prawa do renty rodzinnej — nie są uprawnieni do odbioru odprawy pośmiertnej.
Ile wynosi odprawa pośmiertna w 2026 roku
Wysokość odprawy zależy wyłącznie od stażu pracy u danego pracodawcy:
| Staż pracy | Wysokość odprawy |
|---|---|
| Poniżej 10 lat | 1-miesięczne wynagrodzenie |
| Od 10 do 15 lat | 3-miesięczne wynagrodzenie |
| Powyżej 15 lat | 6-miesięczne wynagrodzenie |
Wynagrodzenie liczy się tak samo jak przy ekwiwalencie za urlop — z uwzględnieniem składników stałych. Jednorazowe premie uznaniowe nie wchodzą do podstawy.
Jeśli o odprawę ubiega się więcej niż jedna uprawniona osoba, kwota jest dzielona między nich równo.
Kiedy pracodawca może odmówić
Pracodawca jest zwolniony z wypłaty odprawy pośmiertnej, jeżeli:
- ubezpieczył pracownika na życie w grupowym ubezpieczeniu pracowniczym, i
- odszkodowanie z polisy ubezpieczeniowej jest co najmniej równe odprawie pośmiertnej.
W takim przypadku rodzina może nadal mieć roszczenie do towarzystwa ubezpieczeniowego z tytułu polisy. Jeżeli odszkodowanie z polisy jest niższe od należnej odprawy, pracodawca wypłaca różnicę.
Sprawdź, czy pracodawca odprowadzał składki na grupowe ubezpieczenie pracownicze — zapytaj dział HR lub poproś o potwierdzenie polisy grupowej.
Darmowe pobranie
Odbierz Poland — Funeral Planning Checklist
Cały ten artykuł jako lista kontrolna do druku — plus plany działania i poradniki referencyjne, z których możesz korzystać już dziś.
Jak ubiegać się o odprawę — krok po kroku
Krok 1: Skontaktuj się z działem kadr lub HR pracodawcy. Zgłoś śmierć pracownika i poproś o informację o należnych świadczeniach. Zrób to pisemnie (email lub pismo) — masz wtedy dowód kontaktu.
Krok 2: Złóż wniosek na piśmie. Dołącz:
- skrócony odpis aktu zgonu (z USC),
- dokument potwierdzający Twój stosunek do pracownika: akt małżeństwa lub akt urodzenia,
- oświadczenie, że jesteś osobą uprawnioną.
Krok 3: Pracodawca ma obowiązek wypłacić odprawę niezwłocznie po zgłoszeniu roszczenia. Kodeks pracy nie określa konkretnego terminu, ale zwłoka może skutkować odsetkami ustawowymi.
Odprawa a pozostałe należności po śmierci pracownika
Oprócz odprawy pośmiertnej pracodawca ma obowiązek wypłacić:
- ekwiwalent za niewykorzystany urlop (niewypłacone wynagrodzenie za urlop przepada na rzecz masy spadkowej, nie bezpośrednio rodziny),
- ostatnie wynagrodzenie za przepracowany okres do dnia śmierci,
- trzynastkę lub inne premie regulaminowe, jeśli pracownik nabył do nich prawo przed śmiercią.
Ekwiwalent za urlop i wynagrodzenie wchodzą do masy spadkowej — można je wypłacić dopiero po uregulowaniu sprawy spadkowej. Odprawa pośmiertna natomiast trafia bezpośrednio do rodziny, poza masą spadkową — podobnie jak świadczenia z ZUS.
Urlop okolicznościowy — o co i ile
Urlop okolicznościowy to odrębna kwestia. Pracownicy żyjący, którym umarł bliski, mają prawo do:
- 2 dni urlopu przy śmierci małżonka, dziecka, własnego rodzica, macochy lub ojczyma,
- 1 dnia urlopu przy śmierci rodzeństwa, teścia/teściowej, dziadka/babci.
Urlop okolicznościowy jest płatny (100% wynagrodzenia). Pracodawca nie może odmówić jego udzielenia ani wliczać go do urlopu wypoczynkowego. Możesz skorzystać z niego bezpośrednio po śmierci bliskiej osoby — wystarczy zgłosić pracodawcy przyczynę nieobecności. Wniosek formalny można złożyć również po powrocie do pracy.
Kompletną listę świadczeń po śmierci — zasiłek pogrzebowy ZUS/KRUS, odprawa pośmiertna, dyspozycja bankowa, renta rodzinna i wdowia — z terminami i procedurami znajdziesz w poradniku /pl/prawo-pogrzebowe/.
Odbierz za darmo: Poland — Funeral Planning Checklist
Pobierz Poland — Funeral Planning Checklist — poradnik do druku z listami kontrolnymi, wzorami i planami działania, z których możesz korzystać już dziś.