พินัยกรรม ทำยังไง — วิธีเขียนพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย
พินัยกรรม ทำยังไง — วิธีเขียนพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย
ครอบครัวทะเลาะกันเรื่องมรดกจนขึ้นศาลเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นบ่อยมากในสังคมไทย ส่วนใหญ่เพราะไม่มีพินัยกรรม หรือมีแต่ทำไม่ถูกต้องจนศาลตัดสินว่าเป็นโมฆะ จดหมายสั่งเสียที่เขียนก่อนเสียชีวิตไม่ใช่พินัยกรรม และคำพูดสั่งเสียก่อนตายก็ใช้ไม่ได้ในทางกฎหมาย
พินัยกรรมมีกี่แบบ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1667 กำหนดรูปแบบพินัยกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายไว้หลายแบบ แบบที่ใช้กันมากที่สุดคือ:
แบบที่ 1: พินัยกรรมแบบธรรมดา — พิมพ์หรือเขียนก็ได้ แต่ต้องมีพยาน 2 คนลงลายมือชื่อรับรอง และผู้ทำพินัยกรรมต้องลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานทั้งสองคนพร้อมกัน
แบบที่ 2: พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ (โฮโลกราฟ) — ผู้ทำต้องเขียนด้วยลายมือตนเองทั้งฉบับ ลงวันที่ เดือน ปี และลงลายมือชื่อ ไม่ต้องมีพยาน แต่ต้องเป็นลายมือจริง ไม่ใช่พิมพ์
แบบที่ 3: พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง — ทำต่อหน้านายอำเภอหรือนายทะเบียน เป็นรูปแบบที่มีความน่าเชื่อถือสูงสุดเพราะมีเจ้าหน้าที่รัฐรับรอง
ข้อผิดพลาดที่ทำให้พินัยกรรมเป็นโมฆะ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในทางปฏิบัติ:
- จดหมายสั่งเสียไม่ใช่พินัยกรรม — ศาลฎีกาตัดสินหลายครั้งว่าจดหมายสั่งเสียทั่วไปไม่มีผลบังคับตามกฎหมาย เพราะไม่เป็นไปตามแบบที่กฎหมายกำหนด
- พยานไม่ได้ลงนามพร้อมกัน — พินัยกรรมแบบธรรมดาต้องมีพยาน 2 คนอยู่พร้อมกัน ลงลายมือชื่อในคราวเดียวกัน
- ไม่ลงวันที่ — โดยเฉพาะพินัยกรรมแบบโฮโลกราฟ ถ้าไม่ลงวันที่จะใช้ไม่ได้
- ผู้เขียนไม่ได้เขียนเอง — พินัยกรรมโฮโลกราฟต้องเป็นลายมือของผู้ทำเท่านั้น ให้คนอื่นเขียนให้ไม่ได้
ถ้าไม่มีพินัยกรรมจะเกิดอะไรขึ้น
ทรัพย์มรดกจะถูกแบ่งตามลำดับทายาทโดยธรรม 6 ลำดับที่กฎหมายกำหนด ซึ่งอาจไม่ตรงกับเจตนาของผู้เสียชีวิต เช่น คู่ครองที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสจะไม่มีสิทธิ์ในมรดกเลย หรือทรัพย์สินที่ตั้งใจให้ลูกคนใดคนหนึ่งจะถูกแบ่งเท่ากันทุกคน
ดาวน์โหลดฟรี
รับ Thailand — Estate Settlement Checklist
เนื้อหาทั้งหมดของบทความนี้ในรูปแบบเช็กลิสต์พร้อมพิมพ์ — พร้อมแผนปฏิบัติการและคู่มืออ้างอิงที่ใช้ได้ทันทีวันนี้
พินัยกรรมต่างประเทศใช้ในไทยได้ไหม
ได้ ถ้าพินัยกรรมนั้นทำถูกต้องตามกฎหมายของประเทศที่ทำขึ้น ตามมาตรา 1667 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แต่ต้องผ่านขั้นตอนรับรองเอกสาร — Notary Public, รับรองจากสถานทูตไทย, แปลเป็นภาษาไทย, และรับรองคำแปลโดยกองสัญชาติและนิติกรณ์ กระทรวงการต่างประเทศ — ก่อนที่จะนำมาใช้ต่อศาลหรือสำนักงานที่ดินในไทย
ทำพินัยกรรมตอนนี้ ป้องกันปัญหาในอนาคต
การทำพินัยกรรมไม่ได้หมายความว่าจะเสียชีวิตเร็ว แต่คือการดูแลครอบครัวไม่ให้ต้องทะเลาะกัน ถ้าต้องการเข้าใจกระบวนการจัดการมรดกทั้งหมด ทั้งก่อนและหลังเสียชีวิต คู่มือการจัดการมรดก — กฎหมายมรดกไทย ครอบคลุมทุกขั้นตอนพร้อมเทมเพลตเอกสารที่จำเป็น
รับ Thailand — Estate Settlement Checklist ฟรี
ดาวน์โหลด Thailand — Estate Settlement Checklist — คู่มือพร้อมพิมพ์ที่มีเช็กลิสต์ แบบฟอร์ม และแผนปฏิบัติการที่ใช้ได้ทันทีวันนี้