Saklı Pay Oranları 2026: Eş, Çocuk ve Diğer Mirasçıların Hakları
Vasiyetname Her Şeyi Değiştiremez: Saklı Pay Güvencesi
Muris hayattayken vasiyetnameyle mal varlığını dilediği gibi paylaştırabilir mi? Hayır. Türk Medeni Kanunu, belirli mirasçıların "saklı pay" adı verilen dokunulamaz miras haklarını güvence altına almıştır. Vasiyetname veya sağlar arası tasarruflar bu sınırları aşarsa, mağdur mirasçılar tenkis davası açarak haklarını geri alabilir.
Zümre Sistemi: Kim Hangi Sırada Mirasçı?
Türk miras hukuku üç zümre sistemine dayanır:
1. Zümre — Altsoy: Murisin çocukları (ve torunları). Tüm tereke öncelikle 1. zümreye gider.
2. Zümre — Anne ve Baba: Çocuk yoksa anne-baba mirasçı olur. Onlar da yoksa kardeşler.
3. Zümre — Büyükanne ve Büyükbaba: İlk iki zümrede kimse yoksa devreye girer.
Sağ kalan eş her zümreyle birlikte farklı oranlarda pay alır; ayrı bir zümre oluşturmaz.
Yasal Pay Oranları
Eşin Yasal Miras Payı
| Eş Kimlerle Birlikte Mirasçı? | Eşin Payı | Diğer Mirasçıların Payı |
|---|---|---|
| Çocuklarla (1. zümre) | 1/4 | Kalan 3/4 çocuklar arasında eşit |
| Anne-babayla (2. zümre) | 1/2 | Kalan 1/2 anne-baba arasında eşit |
| Büyükanne-büyükbabayla (3. zümre) | 3/4 | Kalan 1/4 |
| Tek başına | Tamamı | — |
Çocukların Payı
Çocuklar arasında cinsiyet ayrımı yoktur; kız ve erkek çocuklar eşit pay alır. Eşin 1/4'ü ayrıldıktan sonra kalan 3/4, çocuk sayısına eşit olarak bölünür.
Örnek: Eş + 3 çocuk varsa: Eş = 1/4, her çocuk = 3/4 ÷ 3 = 1/4.
Ücretsiz indirme
Turkey — Estate Settlement Checklist edinin
Bu yazının tamamı yazdırılabilir bir kontrol listesi olarak — ayrıca bugün kullanmaya başlayabileceğiniz eylem planları ve başvuru rehberleriyle.
Saklı Pay (Dokunulamaz) Oranları
| Mirasçı | Saklı Pay Oranı (Yasal Payın Yüzdesi) |
|---|---|
| Sağ kalan eş (1. zümreyle) | Yasal payının tamamı (%100) → 1/4 |
| Sağ kalan eş (2. zümreyle) | Yasal payının tamamı (%100) → 1/2 |
| Sağ kalan eş (3. zümre veya tek başına) | Yasal payının %75'i |
| Altsoy (çocuklar, torunlar) | Yasal paylarının yarısı (%50) |
| Anne ve baba | Yasal paylarının 1/4'ü (%25) |
| Kardeşler | Saklı payı yoktur (2007'de kaldırıldı) |
Pratik Hesaplama Örnekleri
Senaryo 1: Muris, eş ve 2 çocuk bırakarak vefat etti. Tereke: 10.000.000 TL.
- Eşin yasal payı: 2.500.000 TL (1/4) — saklı payı: 2.500.000 TL
- Her çocuğun yasal payı: 3.750.000 TL (3/8) — saklı payı: 1.875.000 TL
- Murisin serbest tasarruf alanı: 10.000.000 - (2.500.000 + 1.875.000 + 1.875.000) = 3.750.000 TL
Senaryo 2: Muris, çocuksuz olarak eş ve anne-baba bırakarak vefat etti.
- Eşin yasal payı: 1/2 — saklı payı: 1/2 (tamamı)
- Anne ve babanın yasal payı: her biri 1/4 — saklı payı: her biri 1/16
Saklı Pay İhlal Edilirse: Tenkis Davası
Vasiyetname veya bağış saklı payı ihlal ediyorsa, mağdur mirasçı tenkis davası açabilir. Bu dava, vasiyetnameden veya ölüme bağlı tasarruftan haberdar olunduğu tarihten itibaren 1 yıl ve her halde ölümden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır.
Evlatlık ve Üvey Evlat Farkı
Evlatlık: Öz çocuklarla tamamen eşit miras hakkına sahiptir. Aynı saklı pay oranları geçerlidir.
Üvey evlat: Murisin yasal mirasçısı değildir. Ancak murisin evlatlık olarak kabul etmişse (evlat edinme kararıyla) haklara kavuşur.
Miras paylaşım oranlarının her senaryoda nasıl hesaplanacağını, karar ağaçlarını ve pratik hesaplama tablolarını içeren rehberimize göz atabilirsiniz. Miras Hukuku Rehberi'ni inceleyin.
Turkey — Estate Settlement Checklist ürününü ücretsiz alın
Turkey — Estate Settlement Checklist dosyasını indirin — kontrol listeleri, şablonlar ve eylem planları içeren, bugün kullanmaya başlayabileceğiniz yazdırılabilir bir rehber.