Zarzadca sukcesyjny: jak ratowac firme po smierci wlasciciela
Jednoosobowa dzialalnosc gospodarcza wpisana do CEIDG umiera razem z przedsiebiorca — prawnie, natychmiastowo. Bez zadnego przejsciowego okresu. NIP wygasa, umowy o prace z pracownikami wygasaja, kontrakty z kontrahentami zawieszaja sie, konto firmowe jest blokowane. Rodzina, ktora nie zadziala w ciagu 2 miesiecy od smierci, moze stracic firme zbudowana przez dekady.
Co sie dzieje z firma po smierci wlasciciela
Smierc osoby fizycznej prowadzacej dzialalnosc na podstawie wpisu do CEIDG oznacza wygasniecie firmy jako podmiotu prawa. Skutki sa natychmiastowe:
- NIP i REGON zostaja zawieszone z mocy prawa
- pelnomocnictwa udzielone przez przedsiebiorce wygasaja
- rachunki bankowe firmowe sa blokowane
- pracownicy traca prawo do wynagrodzenia z firmowego konta
- kontrakty handlowe moga wygasnac lub stac sie niewykonalne
- zezwolenia i koncesje (np. na transport, alkohol, ochrone) zazwyczaj wygasaja
Bez natychmiastowego dzialania firma przestaje funkcjonowac — a jej wartosc, klienci i reputacja wyparowuja.
Zarzadca sukcesyjny — kto to jest i co robi
Zarzadca sukcesyjny to osoba fizyczna (nie musi byc prawnikiem), ktora przejmuje zarzadzanie przedsiebiorstwem po smierci wlasciciela pod nazwa "[Nazwa firmy] w spadku". Moze prowadzic dzialalnosc, podpisywac umowy, wystawiac faktury, zatrudniac i zwalniac pracownikow, korzystac z rachunku bankowego firmowego.
Zarzad sukcesyjny trwa maksymalnie 2 lata od smierci przedsiebiorcy (z mozliwoscia przedluzenia przez sad do 5 lat w wyjatkowych sytuacjach). W tym czasie spadkobiercy maja czas na przeprowadzenie postepowania spadkowego i podjecie decyzji — kontynuowac dzialalnosc, sprzedac firme, czy ja zlikwidowac.
Dwa sposoby powolania zarzadcy
Przed smiercia przedsiebiorcy (najlepsza opcja): Przedsiebiorca powoluje zarzadce sukcesyjnego za zycia — w formie pisemnej ze swoim wlasnorecacznym podpisem. Zarzadca musi wyrazic na to zgode (pisemnie) przed smiercia mocodawcy lub w ciagu 2 miesiecy po niej.
Po smierci przedsiebiorcy — maksymalnie 2 miesiace: Malzonek, kazdy ze spadkobiercow, zapisobiorca windykacyjny lub wykonawca testamentu moze powolac zarzadce sukcesyjnego u notariusza. Musza jednak uzyskac zgode osob posiadajacych lacznie wiecej niz 85% udzialow w przedsiebiorstwie. Koszt: ok. 300-500 zl (taksa notarialna).
Termin jest twardy. Po uplywie 2 miesiecy od smierci przedsiebiorcy mozliwosc ustanowienia zarzadu sukcesyjnego przez osoby trzecie wygasa bezpowrotnie. Jedyna sciezka po tym terminie to sad — a to trwa.
Darmowe pobranie
Odbierz Poland — Estate Settlement Checklist
Cały ten artykuł jako lista kontrolna do druku — plus plany działania i poradniki referencyjne, z których możesz korzystać już dziś.
Co robi zarzadca sukcesyjny w praktyce
Zarzadca posluguje sie pieczatka firmy z dopiskiem "w spadku". Moze:
- kontynuowac produkcje, uslugi, handel
- regulowac zobowiazania firmowe z rachunku bankowego
- wyplacac wynagrodzenia pracownikom
- rozliczac podatki (VAT, PIT) w imieniu przedsiebiorstwa
- dochodzic naleznosci od dluznikow
- zawierac i wypowiadac umowy
Zarzadca ma obowiazek dzialac z nalezyta starannnoscia i skladac sprawozdania spadkobiercom. Ponosi osobista odpowiedzialnosc za szkode wyrzadzona nienalezytym wykonywaniem zarzadu.
Firmowe konto bankowe — specjalna procedura
Rachunek bankowy zablokowany po smierci przedsiebiorcy zostaje przeksztalcony w rachunek "przedsiebiorstwa w spadku" z chwila ustanowienia zarzadcy. Bank musi udostepnic zarzadcy ten rachunek na podstawie aktu notarialnego o powolaniu zarzadu sukcesyjnego i odpisu aktu zgonu.
Zezwolenia i koncesje
Ustawa o zarzadzie sukcesyjnym przewiduje automatyczne przedluzenie niektorych zezwolen i koncesji na czas trwania zarzadu. Wymaga to zlozenia odpowiednich wnioskow do organow wydajacych zezwolenia w terminie 3 miesiecy od smierci przedsiebiorcy. Kazda branza (transport, obrot alkoholem, ochrona, budownictwo, uslugi finansowe) ma swoje specyficzne wymogi.
Smierc wlasciciela firmy wymaga dzialania w ciagu 2 miesiecy — inaczej tygodniowy lub miesieczny poslizg kosztuje lata pracy. Poradnik Spadkowy zawiera kompletny rozdzial o zarzadzie sukcesyjnym z wzorami pism notarialnych, harmonogramem dzialan i lista kontaktow do wlasciwych rejestrów.
Odbierz za darmo: Poland — Estate Settlement Checklist
Pobierz Poland — Estate Settlement Checklist — poradnik do druku z listami kontrolnymi, wzorami i planami działania, z których możesz korzystać już dziś.