Levensverzekering Uitkering na Overlijden: Procedure en Termijnen
Wie ontvangt de uitkering?
Bij een levensverzekering ontvangt niet automatisch de erfgenaam het geld. De uitkering gaat naar de begunstigde die op de polis staat vermeld — en dat hoeft niet dezelfde persoon te zijn. De standaard begunstigingsvolgorde op de meeste polissen is: eerst de echtgenoot of partner, dan de kinderen, dan de erfgenamen.
Dit onderscheid is fiscaal relevant. Een uitkering aan een begunstigde die niet de erfgenaam is, valt buiten de nalatenschap. De begunstigde ontvangt het bedrag rechtstreeks van de verzekeraar en hoeft het niet te delen met andere erfgenamen. Maar voor de erfbelasting telt het bedrag wél mee als de begunstigde ook erfgenaam is.
De claim indienen: stap voor stap
1. Zoek de polis op Dit klinkt triviaal, maar het is de stap waar de meeste vertraging ontstaat. Controleer de administratie van de overledene op polisbladen, premie-afschriften van de bankrekening, en correspondentie van verzekeraars. Ook digitale mappen en e-mail kunnen aanwijzingen bevatten.
Komt u er niet uit? Noteer de verzekeraars die in bankafschriften of correspondentie voorkomen en neem rechtstreeks contact met hen op. Stuur zo nodig een kopie van de overlijdensakte mee.
2. Meld het overlijden bij de verzekeraar De verzekeraar heeft nodig:
- Een kopie van de overlijdensakte
- Het polisnummer (indien bekend)
- Identificatie van de begunstigde
- Een IBAN voor de uitkering
De verwerkingstijd verschilt per verzekeraar en dossier. Vraag na ontvangst van alle documenten wanneer u een beslissing of uitkering kunt verwachten.
3. Let op de vervaltermijn De polisvoorwaarden en de toepasselijke verjaringstermijn bepalen hoe lang u een claim kunt indienen. Meld het overlijden daarom zo snel mogelijk en dien de claim in zodra de benodigde documenten beschikbaar zijn.
Soorten levensverzekeringen en hun werking
Overlijdensrisicoverzekering (ORV): keert een vast bedrag uit bij overlijden binnen de looptijd. Als de looptijd is verstreken zonder overlijden, is er geen uitkering. Dit type is vaak gekoppeld aan een hypotheek — de uitkering lost (een deel van) de hypotheekschuld af.
Kapitaalverzekering bij overlijden: combineert een spaarelement met een overlijdensdekking. Keert bij overlijden het opgebouwde kapitaal plus een eventueel aanvullend verzekerd bedrag uit.
Uitvaartverzekering: een specifiek type levensverzekering dat de uitvaartkosten dekt. Bij een natura-verzekering keert de verzekeraar geen geld uit maar levert diensten (kist, vervoer, verzorging). Bij een kapitaalverzekering ontvangt de begunstigde een geldbedrag.
Gratis download
Ontvang Netherlands — End-of-Life Planning Checklist
Dit hele artikel als printbare checklist — plus actieplannen en naslaggidsen die u vandaag nog kunt gebruiken.
Veelgemaakte fouten
Polis niet gevonden: slapende polissen — oude verzekeringen waarvan de premie allang is afgekocht — worden routinematig gemist. Het Verbond van Verzekeraars schat dat er in Nederland miljoenen euro's aan niet-opgeëiste verzekeringsuitkeringen liggen.
Begunstiging niet bijgewerkt: na een scheiding of hertrouw vergeten veel mensen de begunstiging op hun polis aan te passen. Het geld gaat dan naar de ex-partner in plaats van de huidige partner.
Fiscale verwerking over het hoofd gezien: een uitkering uit een levensverzekering aan de partner valt onder de erfbelasting als die partner ook erfgenaam is. De uitkering wordt opgeteld bij de nalatenschap voor de berekening van de erfbelasting. De partnervrijstelling van € 828.035 (2026) dekt dit in veel gevallen volledig, maar bij grote polissen kan er erfbelasting verschuldigd zijn.
Het volledige overzicht van alle financiële stappen na overlijden — van verzekeringsuitkeringen tot de aangifte erfbelasting — vindt u in onze Netherlands End-of-Life Planning Guide.
Ontvang gratis: Netherlands — End-of-Life Planning Checklist
Download Netherlands — End-of-Life Planning Checklist — een printbare gids met checklists, voorbeelden en actieplannen die u vandaag nog kunt gebruiken.