Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών: Πώς να το Εκδώσετε και Πού Χρειάζεται

Μόλις ενημερωθείτε για τον θάνατο ενός οικείου προσώπου, ένα από τα πρώτα έγγραφα που θα σας ζητήσουν σχεδόν παντού — τράπεζες, Κτηματολόγιο, ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ — είναι το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών. Πρόκειται για επίσημη βεβαίωση από τον Δήμο που αποδεικνύει ποιοι είναι οι πλησιέστεροι συγγενείς του θανόντος και αποτελεί τον «χάρτη» της κληρονομικής διαδοχής για κάθε υπηρεσία.

Παρά τη σημασία του, δεν είναι πάντα ξεκάθαρο πού πηγαίνετε, τι παίρνετε μαζί, και πόσα αντίγραφα χρειάζεστε. Αυτός ο οδηγός απαντά και στα τρία.

Τι Είναι Το Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών

Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών είναι δημόσιο έγγραφο που εκδίδεται από τον Δήμο εγγραφής του θανόντος. Καταγράφει τους άμεσους συγγενείς του — σύζυγο, τέκνα, γονείς — με βάση τα στοιχεία του Δημοτολογίου. Δεν αποδεικνύει ότι αυτά τα πρόσωπα έχουν αποδεχθεί την κληρονομιά. Αποδεικνύει απλώς ότι είναι νομικά εγγύτεροι συγγενείς, δηλαδή εκείνοι που καλούνται πρώτοι κατά νόμο.

Το πιστοποιητικό χρησιμοποιείται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας: για να παραλάβετε αντίγραφα της ληξιαρχικής πράξης θανάτου μέσω gov.gr, για να υποβάλετε αίτηση στο e-ΕΦΚΑ για τα έξοδα κηδείας, για να ξεκινήσετε τη διαδικασία έκδοσης κληρονομητηρίου, για να αποδεσμεύσετε τραπεζικούς λογαριασμούς και για να καταγράψετε ακίνητα στο Κτηματολόγιο.

Πού Εκδίδεται

Εκδίδεται από τον Δήμο στον οποίο ήταν εγγεγραμμένος ο θανών — όχι από τον Δήμο κατοικίας σας. Αν ο θανών ήταν εγγεγραμμένος στο Δημοτολόγιο Αθηναίων αλλά ζούσε στη Θεσσαλονίκη, η αίτηση υποβάλλεται στον Δήμο Αθηναίων ή, ψηφιακά, μέσω gov.gr ανεξαρτήτως του Δήμου εγγραφής.

Τρόποι έκδοσης:

• gov.gr (ψηφιακά): Εφόσον ο θανών είχε εγγεγραμμένα στοιχεία στο Μητρώο Πολιτών, η αίτηση μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά μέσω της σελίδας «Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών» στο gov.gr. Ο αιτών χρειάζεται κωδικούς Taxisnet.
• ΚΕΠ (Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών): Μπορείτε να αιτηθείτε σε οποιοδήποτε ΚΕΠ, χωρίς να πρέπει να πάτε στον Δήμο εγγραφής του θανόντος.
• Δήμος απευθείας: Αρμόδιο τμήμα: Δημοτολόγιο.

Τι Δικαιολογητικά Χρειάζονται

Για την έκδοση απαιτούνται:

1. Ληξιαρχική πράξη θανάτου — αρκεί αντίγραφο.
2. Αστυνομική ταυτότητα του αιτούντος.
3. Οικογενειακή μερίδα ή βιβλιάριο οικογενειακής κατάστασης του θανόντος (αν υπάρχει — συνήθως αντλείται αυτόματα από το Δημοτολόγιο).
4. Δήλωση του αιτούντος για τη σχέση του με τον θανόντα.

Στην ψηφιακή έκδοση μέσω gov.gr, τα βήματα ολοκληρώνονται χωρίς φυσική παρουσία και χωρίς πρόσθετα δικαιολογητικά, εφόσον τα στοιχεία υπάρχουν στο Μητρώο Πολιτών.

Κόστος και Χρόνος Αναμονής

Το πιστοποιητικό εκδίδεται δωρεάν. Δεν υπάρχει παράβολο.

Ο χρόνος αναμονής ποικίλλει:

• Ψηφιακά (gov.gr): Συνήθως 1–3 εργάσιμες ημέρες.
• ΚΕΠ ή Δήμος: 1–5 εργάσιμες ημέρες για πρώτη έκδοση. Μπορεί να φτάσει έως 10 ημέρες σε περιόδους αυξημένης κίνησης ή αν λείπουν στοιχεία από το Δημοτολόγιο.

Αν υπάρχουν ελλείψεις στο Δημοτολόγιο — π.χ. δεν έχουν καταχωρηθεί όλα τα τέκνα ή ο γάμος — η διαδικασία καθυστερεί. Σε αυτή την περίπτωση θα σας ζητηθούν επιπλέον έγγραφα (ληξιαρχικές πράξεις γέννησης τέκνων, πράξη γάμου κ.λπ.).

Πόσα Αντίγραφα Χρειάζεστε

Αυτή είναι η πιο συχνή παρανόηση. Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών θα σας ζητηθεί από πολλές υπηρεσίες ταυτόχρονα και δεν επιστρέφεται. Εκδώστε εξαρχής τουλάχιστον 5–6 αντίγραφα. Σε περίπτωση ακινήτου σε πολλαπλές περιοχές ή πολύπλοκης κληρονομιάς, εκδώστε 8–10.

Τυπικές χρήσεις που το απαιτούν:

• Έκδοση κληρονομητηρίου (Ειρηνοδικείο)
• Τράπεζες (κάθε τράπεζα ξεχωριστά)
• ΑΑΔΕ / φορολογική δήλωση κληρονομιάς (myPROPERTY)
• Κτηματολόγιο (μία αίτηση ανά ακίνητο)
• e-ΕΦΚΑ (αίτηση εξόδων κηδείας)
• Συμβολαιογράφος (σύνταξη πράξης αποδοχής)
• Ασφαλιστικές εταιρείες
• Δήμος (μεταβίβαση οικογενειακού τάφου)

Ποιος Μπορεί να Αιτηθεί

Μπορεί να αιτηθεί οποιοσδήποτε από τους εγγύτερους συγγενείς ή εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Αν ο κληρονόμος είναι στο εξωτερικό, μπορεί να εξουσιοδοτήσει εγγράφως κάποιον στην Ελλάδα — η εξουσιοδότηση εκδίδεται ψηφιακά μέσω gov.gr ή σε ελληνική προξενική αρχή.

Διαφορά από Άλλα Πιστοποιητικά

Είναι χρήσιμο να ξεκαθαρίσουμε τι δεν είναι το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών:

• Δεν είναι κληρονομητήριο — αυτό εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο και αποδεικνύει το δικαίωμα κληρονομίας.
• Δεν αντικαθιστά το πιστοποιητικό μη δημοσίευσης διαθήκης — αυτό εκδίδεται ψηφιακά μέσω gov.gr ή από Ειρηνοδικείο/Πρωτοδικείο.
• Δεν αντικαθιστά τη ληξιαρχική πράξη θανάτου — η ληξιαρχική πράξη είναι η πρώτη που εκδίδεται, το πιστοποιητικό εγγυτέρων έπεται.

Και τα τρία χρειάζονται παράλληλα. Εκδώστε τα όλα στο πρώτο μήνα.

Τι Γίνεται Αν το Δημοτολόγιο Είναι Ελλιπές

Αν ο θανών είχε ανεπίσημη ένωση (σύμφωνο συμβίωσης χωρίς εγγραφή στο Δημοτολόγιο), αν κάποιο τέκνο δεν είχε αναγνωριστεί νομικά, ή αν ο γάμος δεν είχε δηλωθεί ιδιωτικά, τα στοιχεία αυτά δεν θα εμφανιστούν. Το πιστοποιητικό θα εκδοθεί με ελλιπή στοιχεία — κάτι που μπορεί να δημιουργήσει νομικά προβλήματα αργότερα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, χρειάζεται νομική συνδρομή για να διορθωθούν τα στοιχεία πριν εκδοθεί το πιστοποιητικό.

Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών είναι ένα από τα πρώτα βήματα μιας διαδικασίας με αυστηρές προθεσμίες. Αν θέλετε να έχετε μπροστά σας έναν πλήρη χάρτη — ποιο έγγραφο εκδίδεται πότε, από ποιον, σε ποια σειρά — ο Οδηγός Κληρονομιάς και Κληρονομικού Δικαίου στην Ελλάδα καλύπτει κάθε στάδιο από την πρώτη ώρα ως την τελευταία μεταγραφή στο Κτηματολόγιο.

Δείτε περισσότερους οδηγούς για Greece →