Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών και Έγγραφα Αποδοχής Κληρονομιάς
Μόλις ολοκληρωθεί η κηδεία, ξεκινά το δεύτερο βάρος: η γραφειοκρατία της κληρονομιάς. Πολλές οικογένειες φτάνουν στην τράπεζα ή στον συμβολαιογράφο χωρίς τα σωστά έγγραφα — και χάνουν εβδομάδες σε ταξίδια μεταξύ υπηρεσιών. Αυτός ο οδηγός σας δείχνει ακριβώς ποια πιστοποιητικά χρειάζεστε, από πού τα παίρνετε και σε ποια σειρά.
Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών: Το Πρώτο που Χρειάζεστε
Το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών εκδίδεται από το Δημοτολόγιο του Δήμου όπου ήταν εγγεγραμμένος ο θανών ή μέσω gov.gr. Βεβαιώνει ποιοι είναι οι νόμιμοι κληρονόμοι και σε ποιο βαθμό συγγένειας ανήκουν.
Η έκδοσή του είναι δωρεάν και γίνεται συνήθως σε 1–3 εργάσιμες ημέρες. Μέσω gov.gr με κωδικούς Taxisnet, εφόσον ο αιτών βρίσκεται στην ίδια οικογενειακή μερίδα με τον θανόντα, η έκδοση γίνεται ψηφιακά.
Το πιστοποιητικό αυτό χρειάζεται για σχεδόν όλες τις επόμενες ενέργειες: ενημέρωση τραπεζών, αίτηση αποζημίωσης κηδείας στον e-ΕΦΚΑ, και ως βασικό δικαιολογητικό για τα πιστοποιητικά κληρονομιάς.
Προσοχή: Αν υπάρχουν εκκρεμότητες στην οικογενειακή μερίδα του θανόντος (π.χ. αδήλωτος γάμος ή διαζύγιο), η έκδοση καθυστερεί. Ελέγξτε εκ των προτέρων.
Πιστοποιητικό Μη Δημοσίευσης Διαθήκης
Αυτό το πιστοποιητικό βεβαιώνει ότι δεν έχει δημοσιευθεί (δεν υπάρχει) ή έχει δημοσιευθεί διαθήκη για τον θανόντα. Απαιτείται πριν οι τράπεζες και το Κτηματολόγιο αναγνωρίσουν κληρονομικά δικαιώματα.
Εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο — και για θανάτους πριν από την 1η Μαρτίου 2013, και από το Πρωτοδικείο. Αυτό είναι ένα κρίσιμο σημείο που πολλοί παραβλέπουν: αν ο θάνατος συνέβη πριν το 2013, χρειάζεστε πιστοποιητικό και από τα δύο δικαστήρια. Αν φέρετε μόνο του ενός, το Κτηματολόγιο ή η τράπεζα θα απορρίψουν τον φάκελο.
Κόστος: €3 (κωδικός παραβόλου 2032 για την αίτηση) + €2 (κωδικός 2033 για κάθε αντίγραφο).
Χρόνος: 7–10 εργάσιμες ημέρες.
Πιστοποιητικό Μη Αποποίησης Κληρονομιάς
Βεβαιώνει ότι ο κληρονόμος δεν έχει αποποιηθεί τη συγκεκριμένη κληρονομιά. Είναι απαραίτητο για τις τράπεζες και τον συμβολαιογράφο.
Εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο (και το Πρωτοδικείο για θανάτους πριν το 2013). Το παράβολο είναι το ίδιο: €3 + €2 ανά αντίγραφο. Χρόνος αναμονής: 7–10 εργάσιμες ημέρες.
Σημαντικό: Αν κατεθεί η αίτηση σε αναρμόδιο ειρηνοδικείο (γεωγραφικά λάθος δικαιοδοσία), η αίτηση απορρίπτεται. Αρμόδιο είναι το ειρηνοδικείο της τελευταίας κατοικίας του θανόντος.
Δωρεάν λήψη
Αποκτήστε το Greece — Funeral Planning Checklist
Όλο το άρθρο σε εκτυπώσιμη λίστα ελέγχου — μαζί με σχέδια δράσης και οδηγούς αναφοράς που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σήμερα.
Δημοσίευση Ιδιόγραφης Διαθήκης
Αν ο θανών είχε συντάξει χειρόγραφη διαθήκη, αυτή πρέπει να κατατεθεί στο Ειρηνοδικείο για δημοσίευση εντός του πρώτου μήνα. Η δημοσίευση γίνεται με ορισμένη διαδικασία και αποτελεί προϋπόθεση για να ισχύσει νομικά η επιθυμία του θανόντος.
Αν υπάρχει συμβολαιογραφική διαθήκη, αυτή δημοσιεύεται από τον ίδιο τον συμβολαιογράφο που τη φύλαγε.
Κληρονομητήριο: Το Πιο Ισχυρό Έγγραφο
Το κληρονομητήριο είναι δικαστική απόφαση που βεβαιώνει επίσημα ποιος είναι κληρονόμος και σε τι ποσοστό. Εκδίδεται από το Ειρηνοδικείο κατόπιν αίτησης και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διαχείριση τραπεζικών καταθέσεων και επενδυτικών λογαριασμών.
Κόστος: €5 (ηλεκτρονικό παράβολο κωδ. 1375).
Σημαντική λεπτομέρεια: Μετά την έκδοση του κληρονομητηρίου, υπάρχει υποχρεωτικό διάστημα 21 ημερών πριν αυτό αποκτήσει πλήρη ισχύ (ώστε να δοθεί η δυνατότητα σε τρίτους να αμφισβητήσουν). Χρειάζεται επίσης πιστοποιητικό μη ανάκλησης από τη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου.
Η Αποδοχή Κληρονομιάς: Διαδικασία Βήμα-Βήμα
Η αποδοχή κληρονομιάς (ιδίως για ακίνητα) γίνεται με συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς. Αυτή στη συνέχεια μεταγράφεται στο αρμόδιο Υποθηκοφυλάκειο ή Κτηματολογικό Γραφείο.
Για ακίνητα: μετά τη μεταγραφή, τα ακίνητα δηλώνονται στο Εθνικό Κτηματολόγιο εντός ενός μήνα.
Προσοχή με την «ανάμιξη»: Πριν αποφασίσετε αν θα αποδεχθείτε ή θα αποποιηθείτε, μην κάνετε καμία ενέργεια που υποδηλώνει αποδοχή. Σύμφωνα με την Εγκύκλιο Ε.2059/2024 της ΑΑΔΕ, οι παρακάτω πράξεις συνιστούν αυτόματη αποδοχή και χάνετε το δικαίωμα αποποίησης:
- Υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς πριν αποφασίσετε
- Δήλωση ακινήτων στο δικό σας Ε9
- Είσπραξη ενοικίων ή ανάληψη χρημάτων από λογαριασμούς του θανόντος
- Αίτηση για κληρονομητήριο (αν στη συνέχεια θέλετε να αποποιηθείτε)
Επιτρεπόμενες ενέργειες που δεν θεωρούνται αποδοχή: πληρωμή εξόδων κηδείας, αίτηση για επίδομα e-ΕΦΚΑ, διακοπή σύνταξης θανόντος.
Σε Ποια Σειρά να Μαζέψετε τα Έγγραφα
Αν θέλετε να αποφύγετε άσκοπα ταξίδια μεταξύ υπηρεσιών, ακολουθήστε αυτή τη σειρά:
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου (ληξιαρχείο)
- Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών (δημοτολόγιο / gov.gr)
- Πιστοποιητικό μη δημοσίευσης διαθήκης (ειρηνοδικείο + πρωτοδικείο αν θάνατος πριν 2013)
- Πιστοποιητικό μη αποποίησης (ειρηνοδικείο + πρωτοδικείο αν θάνατος πριν 2013)
- Αίτηση κληρονομητηρίου (προαιρετικά, για τράπεζες)
- Συμβολαιογραφική αποδοχή κληρονομιάς (για ακίνητα)
- Μεταγραφή στο Κτηματολόγιο
Κάθε στάδιο χρειάζεται τα αποτελέσματα του προηγούμενου. Αν παραλείψετε κάποιο πιστοποιητικό, ο φάκελος επιστρέφεται.
Για λεπτομερείς οδηγίες σε κάθε βήμα, συμπεριλαμβανομένων των ακριβών κωδικών παραβόλων και προτύπων επιστολών προς τράπεζες, κατεβάστε τον Οδηγό Κηδείας και Νομοθεσίας Κηδειών στην Ελλάδα.
Αποκτήστε δωρεάν: Greece — Funeral Planning Checklist
Κατεβάστε το Greece — Funeral Planning Checklist — έναν εκτυπώσιμο οδηγό με λίστες ελέγχου, πρότυπα και σχέδια δράσης που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σήμερα.