Φόρος Κληρονομιάς Ελλάδα: Συντελεστές, Απαλλαγές και Πώς να Δηλώσετε
Ο φόρος κληρονομιάς στην Ελλάδα δεν αφορά όλους — και δεν είναι ίδιος για όλους. Ο βαθμός συγγένειας με τον θανόντα, η αξία της περιουσίας και το είδος των περιουσιακών στοιχείων καθορίζουν αν θα πληρώσετε, πόσο και πότε. Ακολουθεί μια σαφής εικόνα του ισχύοντος πλαισίου.
Κατηγορίες Κληρονόμων και Συντελεστές
Ο ελληνικός φόρος κληρονομιάς χωρίζει τους κληρονόμους σε κατηγορίες βάσει συγγένειας:
Κατηγορία Α' (σύζυγος, παιδιά, εγγόνια, γονείς):
- Αφορολόγητο όριο: €150.000 ανά κληρονόμο
- Πάνω από €150.000: κλιμακωτός συντελεστής 1%–10%
Κατηγορία Β' (αδελφοί, θείοι, ανίψια, προγονοί):
- Αφορολόγητο όριο: €30.000 ανά κληρονόμο
- Πάνω από €30.000: κλιμακωτός συντελεστής 5%–20%
Κατηγορία Γ' (λοιποί):
- Αφορολόγητο όριο: €6.000
- Πάνω από €6.000: κλιμακωτός συντελεστής 20%–40%
Τα ακριβή κλιμάκια ενδέχεται να τροποποιηθούν. Επαληθεύστε πάντα με τη ΔΟΥ ή τον αρμόδιο συμβολαιογράφο κατά τη στιγμή της δήλωσης.
Ποιοι Απαλλάσσονται από τον Φόρο Κληρονομιάς
Πλήρης απαλλαγή για κύρια κατοικία: Αν ο κληρονόμος (σύζυγος ή ανήλικο τέκνο) δεν έχει άλλη κατοικία και η επιφάνεια δεν υπερβαίνει τα 200 τ.μ., η κατοικία απαλλάσσεται πλήρως από τον φόρο κληρονομιάς. Αυτή είναι μια σημαντική απαλλαγή που αφορά τη μεγάλη πλειοψηφία των ελληνικών νοικοκυριών.
Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί: Καταθέσεις σε κοινό λογαριασμό που περιέρχονται αυτόματα στον επιζώντα συνδικαιούχο (βάσει Ν. 5638/1932) απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς. Ο επιζών συνδικαιούχος δεν φορολογείται για τα χρήματα αυτά.
Ασφαλιστήρια ζωής με ορισμένο δικαιούχο: Δεν αποτελούν μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας και δεν υπάγονται σε φόρο κληρονομιάς.
Πού και Πότε Υποβάλλεται η Δήλωση
Πού: Ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής myPROPERTY στο myAADE. Για ακίνητα, ο συμβολαιογράφος βοηθά στη διαδικασία κατά τη σύνταξη της πράξης αποδοχής κληρονομιάς.
Πότε: Η δήλωση υποβάλλεται κατά τη διαδικασία αποδοχής. Δεν υπάρχει ενιαία εθνική αποκλειστική προθεσμία ανεξάρτητη από την αποδοχή — η ΔΟΥ επιβάλλει πρόστιμα σε περίπτωση αδικαιολόγητης καθυστέρησης.
Δωρεάν λήψη
Αποκτήστε το Greece — Funeral Planning Checklist
Όλο το άρθρο σε εκτυπώσιμη λίστα ελέγχου — μαζί με σχέδια δράσης και οδηγούς αναφοράς που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σήμερα.
Κρίσιμη Προειδοποίηση: Μη Υποβάλετε Δήλωση αν Σκέφτεστε Αποποίηση
Η υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς πριν αποφασίσετε αν θα αποποιηθείτε θεωρείται «ανάμιξη» στην κληρονομιά — και αυτόματα ακυρώνει το δικαίωμα αποποίησης, σύμφωνα με την Εγκύκλιο Ε.2059/2024 της ΑΑΔΕ. Μετά από αυτό δεν υπάρχει επιστροφή.
Πληρωμή Φόρου σε Δόσεις
Αν η κληρονομιά περιλαμβάνει ακίνητα που δεν πωλούνται άμεσα, δεν χρειάζεται να έχετε ρευστά για να πληρώσετε τον φόρο αμέσως. Η ΑΑΔΕ επιτρέπει τμηματική καταβολή. Επικοινωνήστε με την αρμόδια ΔΟΥ για τις ισχύουσες επιλογές.
Αυτόματη Ενημέρωση ΑΑΔΕ μετά τον Θάνατο
Από τον Σεπτέμβριο 2020, το Μητρώο της ΑΑΔΕ ενημερώνεται αυτόματα για θανάτους που έχουν καταγραφεί από ληξιαρχεία (για ληξιαρχικές πράξεις από το 2013 και μετά). Αυτό σημαίνει:
- Ο ΑΦΜ του θανόντος απενεργοποιείται αυτόματα
- Δεν χρειάζεται χειρόγραφη δήλωση θανάτου στη ΔΟΥ στις περισσότερες περιπτώσεις
- Οι κωδικοί Taxisnet του θανόντος απενεργοποιούνται
Οι κληρονόμοι εξακολουθούν να πρέπει να υποβάλουν εκκρεμείς φορολογικές δηλώσεις του θανόντος και — αν ο θανών ήταν επιτηδευματίας — να διακόψουν τη δραστηριότητα εντός 30 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας αποποίησης.
Για αναλυτικό πλαίσιο φορολογικών υποχρεώσεων μετά τον θάνατο, τα κλιμάκια ανά κατηγορία κληρονόμου και οδηγίες για το myPROPERTY, ανατρέξτε στον Οδηγό Κηδείας και Νομοθεσίας Κηδειών στην Ελλάδα.
Αποκτήστε δωρεάν: Greece — Funeral Planning Checklist
Κατεβάστε το Greece — Funeral Planning Checklist — έναν εκτυπώσιμο οδηγό με λίστες ελέγχου, πρότυπα και σχέδια δράσης που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σήμερα.